AŤAŃ EZEMEN JAVOĽAVTOMA
2026 ijen ožokovoń 9-ce či
2026 ijestë respublikań kirdivijtne pačtiź Mordovijań turtov lija mastortnëstë sïća važodićatnen langs kvotańt 2025 ijen 147 lomanstë sajeź 854 lomań vids. Ožokovoń kirťamodo mejle kvotasońt 578 tarkat — alamodo a nilenkirda sede lamo ijede ikelen koŕas. Tarkatnen kolmo pelkstnëstë kavtotne maksoź Indijań oškajtnenen. Seke škastońt respublikań kolmo jonoń komissijaś karmavtïze socialen idemań ministerstvańt dï potmo teven ministerstvańt (ruz. МВД) „lovoms“ ombo mastoroń lomantnen pelksënt respublikań važodićatnen jutkso — isťa sïn topavtït federaloń meremańt: eś mastoroń lomantnen dï lija mastoroń lomantnen, konat kirdit Rossijań ojmen-kojin pitnetnen, marto važodemado, (ruz. «работа с соотечественниками и иностранцами, разделяющими российские духовно-нравственные ценности»). Meze sovi te algoritmanten, lomantnenen a jovtït.
Cifratnen dï bjurokratoń valśulmavkstnën udalo ašti Moskovoń centrańt strategijań kočkamozo. Źardo erźań, mokšoń dï tataroń veletnesë pekstït školat, poliklinikat, klubt dï kuľturań kudot, źardo kirtit transportońt, źardo lavšomgavtït šumbračin vanstomańt, tonavtomańt, kommunalen infrastrukturańt, źardo undoks raśketnen od lomantne tuit regionsto, važodema tarkań dï sïćačin vešnemga, — čamdovtoź važodema tarkatne, dï socialen čavo tarkatne, pešťavit Kunškań dï Čipelejonoń Azijasto sïća važodićatnesë, konatnen važodemań pokš maksïćatne usksit kemenen-kemenen dï śadoń-śadoń.
Te avoľ apak učoń tev — te vejke politika kavto jondo. Jarmaktne minek tarkatnestë tuit Moskovov. Tarkazost — pekstït minek školatnen – orma mensťamo kudotnen, veletne čamit. Čamdaź tarkanten usksit važodićat, konatnen a tonavtït minek keltnenen dï konatnenen maštovi pandoms sede alamo.
Lezënt sait kavtotne: Moskovoń kapitaloś — sonenzë eŕavi a pitnej dï meltopavtomavtomo važodema vij — dï Moskovoń kirdivijeś, konanten undokstomo dï kelteme lomantne, tuit mels, teske erića, erźatnede, mokšotnede, tatartnëde dï ruztnëde sede pek.
Pandït ten kisë vese lijatne. Undoks raśketne — veletnestë kelen dï eŕamoń jomamosońt. Ruzoń važodićatne — sïnest važodema kisë pandomańt viškalgavtomasońt. Dï sïćatnejak — sïnst usksit avoľ sïnst sïćačide meľavtoź, usksit prok škań kedt: meltopavtomavtomo dï šanstomo tejevems tesken eś lomaneks.
Erźań Mastoroś — avoľ kolonija dï avoľ a pitnej važodema vijen utom. Te erźatnen, mokšotnen, tatartnën, ruztnën dï lija raśketnen mastorost — sïn erit tesë sïmede sïmes. Kodamo auľ ule migracijań politikaś te modańt langso, sonzë eŕavi tejems sïnst interesëst vanstaź, avoľ pokš kapitalońt dï federaloń centrańt eŕaviksëst-melest koŕas.
Tečin politikaś — te assimilacijań lepšťamo. Važodićatnen śadoń-śadoń dï ťožań-ťožań uskomaś — erźań eli mokšoń keltnenen tonavtneme karmavtomavtomo, regionońt kuľturas dï eŕamos sovavtomavtomo — te avoľ „integracija“, te undoks raśketnen lavšomgavtomań kedjonks. Mezent ezize topavto raśken školatnen pekstamoń politikaś, sen topavtsï demografijań inženerijaś.
Problemańt undoksozo avoľ važodeme sïćatnesë — ekonomikasońt. Źars respublikań savkstnë tuit Moskovov, źars maštovi velen socialen infrastrukturaś, źars tesken od lomantnen araś važodema tarkast dï perspektivast, — kodamo auľ ule „važodića kedtnen a satomaś“ karmi pešťavomo lija mastortnëstë uskomaso. Vejkine vide ki — veľavtoms respublikanten esenzë bjudžetënt, esenzë ekonomikańt, esenzë socialen politikańt langso kontrolent.
Seks min karmavttano:
- Nejke lotkavtoms Erźań Mastoroń modatnesë, lija mastoroń lomantnenen važodema tarkas merematnen, maksomańt — se škas, źars respublikasońt a uli velmevteź socialen infrastrukturaś, źars tesken erićatnen a ulit melstuića važodema tarkast dï źars migracijań politikaś a kundï važodeme regionoń undoks raśketnen interesëst langs.
- Vesen turtov panžado doklad respublikań kirdivijtnen pelde: kin vešemań koŕas dï kin interesën vanstaź, pačtezel kvotaś 147 tarkasto 854 tarkas, kodat predprijatijatne dï kodat bjudžetën dï infrastrukturań melssamotnen langs terdit te važodema vijent.
- Nejke lotkavtoms erźań, mokšoń dï tataroń veletnen socialen infrastrukturań kalavtomańt: školań, poliklinikań, kluboń dï kuľturań kudoń pekstamotnen, transportoń dï kommunaloń uredematnen kirťamońt.
- Veľavtoms respublikanten esenzë savkstnën dï eś melsë veťamo eś socialen-ekonomikań dï migracijań politikańt meltopavtomatnen.
- Tejems regionoń vese školatnesë erźań dï mokšoń keltnen tonavtomańt tevpeks — set ejkakštnënengak, konatnen teťast-avast sït tej eŕamo dï važodeme. Źardo lomaneś sï te modańt langs arseź tesë eŕamo — sonzë tevpezë sodams sonzë keltnen dï arnems sonzë raśketnen. Źardo sonzë usksit tej nuŕka škas, meltopavtomavtomo, teke važodema kedjonks, — te čumotev sonzë karšo dï minek modanok karšojak.
Erźań Mastoroś te mastor erźatnen, mokšotnen, tatartnën, ruztnën dï lija raśketnen, konat erit te moda langso sïmede sïmes. Setnen langs, konatnen minek moda langs uski Moskovoń kapitaloś, minek keženek araśt — anśak eś modanok, eś kelenek dï eś sïćačinek maksomo minek araś melemek. Minek venksťamočimek sen kisë, kadovoľga te modaś minek kedsë, samga mels sïnś modań azortnë, kije dï kodamo uslojsë sï tej eŕamo dï važodeme.
Vejsë, erźat, vijevťano!
Aťań Ezem
