Erźań tonavtolma

Siŕeś Boĺaeń Ińazoroś pškadś Mordovia Ŕespubĺikań Pŕavtvet́ikuront́eń Saran ošso erźań tonavtolmań panžomadont́. Arśemanzo kuvalt, Moskovoń eŕaza asśimiĺaćiań poĺit́ikaś vet́i finno-ugrań, Rosśiaso eŕića raśketńeń, pezenze jomamos.

“Mińek raśkeś meŕkavi viev asśimiĺaćiań ĺepšt́amosont́. Lamot erźatńed́e, 20 -40 iese, sodasiź keĺent́ anśak pŕimit́ivnoj kortamo vid́s, a mastit́ śormadomo erźaks. Ĺiatńe t́eńgak a sodasiź. Kortamoś od śemiatńed́e, natoj erźań veĺetńesejak. Ruśifikaźiań čariś veĺi bojkasto, di kird́ivient́eń, erźań raśkent́ izńamga, meźejak a eŕavi t́eems, ansak vanstoms t́ečiń śituaćiant́. Keĺat, tonavtodo ejd́enk erźań keĺent́eń tinś, kortado martost kudosonk. T́e cińizma! Ruzoń keĺeń vanstomont́eń di kastomant́eń bjudžetstent́ maksovit́ kosmosoń masštaboń jarmakt, a erźań keĺent́ činovńiktńe meŕit́ id́emenze kudosonok.

Erźań tonavtolmaś t́e ormameńks mińek raśkent́ turtov. A uĺi tonavtolmaś a kosto uĺi sajems pert́peĺksent́ koso vanstovit́ di kastovit́ mińek keĺeś, ĺit́eraturaś, tonavtomakoeś. Moskovont́eń eŕavi ansak alamńeška učoms, 15 -20 iet́ di kevkst́emaś erźań, maŕiń, udmurtoń keĺtńeń uĺi “pezenze vitńeź”. Arśan teń pek parst́e čaŕkodś Aĺbert Raźin. Śeks son pultiźe pŕanzo. Mińek araś škaś!” –jovtńi Siŕeś Boĺaeń eś pškad́emadont.

19 –će taštamkovoń čistent́ Ińazoroś pškadś Eeŕik –Nijĺes Krossneń, Evropań Sovetent́ Parlamenteń Assambĺeasont́ Estońia peĺd́e d́eputatont́eń, eńaldoma marto: -maksoms pitńe Rosśiań Fed́eraciań naćionaĺnoj poĺitikant́eń, śeńeń, koda vanstovit́ lomańeń meĺtopavtomatńe. Sinst jutkso –avtohtonnoj finno-ugrań raśketńeń meĺtopavtomast eś t́iŕiń keĺse tonavtńemačint́eń.

10 –će taštamkovoń šistent́, Udmurtoń Respubĺikań Ižkar (Iževsk) ošso pultiźe eś pŕanzo Aĺbert Raźin ińesodićaś. Son t́erdś –karmavtś udmurtoń raśkent́ di keĺenze vanstomant́eń.

2019 –će ień jakšamkovsto, Evropań Soveten, viška raskeń id́emadont Ramočnoj konvenćiań Konsuĺtat́ivnoj komit́eteś, śaldokšniźe Rosśiant́ sonze naćionaĺeń poĺit́ikant́ kise. Ekspertneń pek meĺavtstiźe “ruzoń keĺent́ kasića dominaćiazo” di “viška raśkeń keĺtńeń effekt́ivnoj ńežed́emant́ araśčize”.